Podręczni w szkole. Co warto o tym wiedzieć?

Zawsze podręczniki szkolne – Tania Książka odgrywały i nadal odgrywają istotną rolę w procesach edukacyjnych, odkąd przed wiekami zaczęły pojawiać się zarysy konkretnych systemów edukacyjnych. Papierowe, dość skonwencjonalizowane formaty, często w doskonałej szacie edytorskiej, zbiory podręczników z zamówionymi, wyselekcjonowanymi treściami są i będą najbardziej popularnym i długofalowym środkiem dydaktycznym na niemal wszystkich kierunkach i poziomach kształcenia, w tym w procesach samokształcenia.

Na czym polega fenomen podręczników szkolnych?

Prostota konstrukcji tych konwencjonalnych, “papierowych” podręczników okazała się tak wielką zaletą, że do dziś, zwłaszcza w kształceniu systematycznym, nie mają sobie równych. Przecież do ich studiowania nie potrzeba drogich i skomplikowanych urządzeń, można je zabrać ze sobą praktycznie wszędzie i zawsze, jeśli jest wystarczająco jasno, można czytać, rysować, przeglądać, komentować na brzegach stron, jeśli trzeba, podkreślać wybrane zdania itp. a potem schować do teczki lub kieszeni.

Podręczniki papierowe a elektroniczne

Jeśli książki staną się elementami elektronicznego świata, które będzie można wyświetlać za pomocą aparatu fotograficznego i jeśli będzie można, tak jak dotychczas, robić adnotacje na marginesach – to należy podkreślić, że nowoczesne formaty książek będą spełniać swoją rolę. Każda forma książki to tylko opakowanie. Ważny jest komunikat. Wiedza jest najważniejsza, a nie sposób, w jaki jest ona przekazywana.

Jak się powinno projektować podręczniki szkolne?

Jeśli chodzi o projektowanie wszelkich pomocy dydaktycznych, w tym tego, co dziś nazywamy podręcznikami, jest nieco skomplikowane. Jednak kultura druku, kończy się na naszych oczach, a jej miejsce obejmuje – i to w szybkim tempie – kultura obrazu, przynosząc ze sobą “rzeczywistość multimedialną”, w której, owszem, jest miejsce na słowo, ale jest ono podporządkowane obrazowi. Niewątpliwie, słowo było uzupełnione obrazem, a w końcu obrazem ruchomym, ale teraz obraz, dalej przetwarzany elektronicznie, wyraźnie dominuje nad słowem. W tej wirtualnej, multimedialnej, zupełnie nowej jakościowo rzeczywistości książka w ogóle, w tym podręczniki szkolne powinny się skończyć, ale czy się kończy? Bez wątpienia, tak się nie stanie. Nawet papierowe strony podręcznika są jedynie jego zewnętrznym opakowaniem, którego forma może być modyfikowana, pod warunkiem, że sam podręcznik spełnia również pozostałe wymogi wymienione w powyższej definicji.